Η αγορά υπηρεσιών είναι η χειρότερη μορφή απασχόλησης

Οι εκπαιδευτικοί των απογευματινών και βραδινών προγραμμάτων του Υπουργείου Παιδείας βρίσκονται εδώ και ενάμιση μήνα σε απ’ αόριστο απεργία και δίνουν τη μάχη με διάφορες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας ζητώντας τα αυτονόητα. Δηλαδή την κατάργηση του καθεστώτος της αγοράς υπηρεσιών και την επαναφορά της απασχόλησης τους σε μισθωτή εργασία. Στο ΕΒ μιλά η πρόεδρος της Παγκύπριας Ένωσης Καθηγητών Μουσικών Σχολείων Δρ. Άντρη Χατζηανδρέου η οποία βρίσκεται στην προμετωπίδα αυτού του αγώνα. Η Δρ. Χατζηανδρέου εξηγεί ποιο είναι το αίτημα των εκπαιδευτικών, μιλά για την δικαστική απόφαση που δικαιώνει τους εργαζομένους και διαμηνύει  ότι οι 4700 εκπαιδευτικοί που απασχολούνται στα προγράμματα αυτά, έχουν ταχθεί στον δίκαιο αγώνα τους και δεν πρόκειται να υποχωρήσουν μέχρι το κράτος να συμπεριφερθεί ως εργοδότης υπόδειγμα. 

Συνέντευξη στον Σπύρο Σωτηρίου,

Οι εκπαιδευτικοί των απογευματινών και βραδινών προγραμμάτων του Υπουργείου Παιδείας βρίσκονται σε απ’ αόριστο απεργία. Τι ακριβώς ζητάτε από το κράτος;

Ζητάμε την κατάργηση του καθεστώτος της αγοράς υπηρεσιών και την επαναφορά της απασχόλησης μας σε μισθωτή εργασία, που εφαρμοζόταν από την ίδρυση των προγραμμάτων αυτών μέχρι και τον Μάρτιο του 2013. Μέχρι τότε, τα εν λόγω προγράμματα λειτουργούσαν με το καθεστώς της μισθωτής εργασίας και στελεχώνονταν από ωρομίσθιους εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτές που είχαν πρόσβαση στα κοινωνικά ταμεία, δηλαδή, στο ανεργιακό επίδομα και στο ταμείο αδειών κατά την περίοδο των Χριστουγέννων και του Πάσχα, καθώς και κατά την καλοκαιρινή περίοδο που δεν εργάζονταν, άρα και δεν αμείβονταν. Η απόφαση του Υπουργείου Παιδείας το 2013, να καταργήσει το καθεστώς της μισθωτής εργασίας και να μετατρέψει τους εργαζομένους σε αυτοεργοδοτουμένους, όχι μόνο ακυρώνει τα ελάχιστα τους εργασιακά δικαιώματα για πρόσβαση στα κοινωνικά ταμεία, τους υποχρεώνει ταυτόχρονα να καταβάλλουν οι ίδιοι σχετικές εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (15,6% από το 2019) και το ΓΕΣΥ (4% από το 2019) από το εισόδημά τους.

Υπάρχει και μια δικαστική απόφαση υπέρ των εκπαιδευτικών. Τι λέει αυτή η απόφαση του δικαστηρίου;

Το 2013 η ΠΑΕΣΥ ΠΕΟ καταχώρησε αγωγή στο Διοικητικό Δικαστήριο με τέσσερεις εργαζόμενες, από τέσσερα διαφορετικά προγράμματα συμβολικά. Η απόφαση του ΔΔ γνωστοποιήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 2020, και αναφέρει, μεταξύ άλλων ότι, η απόφαση του Διευθυντή των Κοινωνικών ασφαλίσεων να μετατρέψει το καθεστώς εργοδότησης των εν λόγω εργαζομένων από μισθωτή απασχόληση σε αγορά υπηρεσιών κρίθηκε «εσφαλμένη, ως πεπλανημένη, το αποτέλεσμα μη δέουσας έρευνας και συνακόλουθα ως αναιτιολόγητη». Επιπλέον, το γεγονός ότι τα αρμόδια υπουργεία βασίστηκαν πάνω στην αναιτιολόγητη και ατεκμηρίωτη άποψη του Διευθυντή των ΚΑ, ο οποίος παρέλειψε να διενεργήσει τη δέουσα έρευνα και να καταθέσει φάκελο με τα στοιχεία που συνέθεσαν την άποψή του αυτή, «έχει ως αναπόφευκτη συνέπεια την ακύρωση τη πράξης». Με απλά λόγια, η ίδια η πράξη της αλλαγής του εργασιακού μας καθεστώτος από μισθωτή εργασία σε αγορά υπηρεσιών, κρίνεται ως άκυρη από το 2013 μέχρι και σήμερα!    

Από πλευράς κυβέρνησης υπήρξε δέσμευση ότι θα εφαρμοζόταν η απόφαση του δικαστηρίου. Εντούτοις όταν ανακοινώθηκε η απόφαση η κυβέρνηση αθέτησε τη δέσμευση της. Τι ακριβώς σας είπε ο Υπουργός Παιδείας;

Από το 2013, έγιναν πολλές ενέργειες από τα συνδικαλιστικά μας κινήματα για επαναφορά του προηγούμενου εργασιακού καθεστώτος. Διαχρονικά, είχαν πραγματοποιηθεί πολλές διαμαρτυρίες, απεργίες, συζητήσεις και διαβουλεύσεις γύρο από το ζήτημα, με ορόσημο την προσφυγή στο Διοικητικό Δικαστήριο, καθώς και την πολυδάπανη και πολυσέλιδη μελέτη λειτουργίας των προγραμμάτων αυτών από ανεξάρτητο οίκο αξιολόγησης, με σκοπό την αναβάθμιση και τον εξορθολογισμό τους. Και ενώ οι προσπάθειες αυτές συνεχίζονταν όλα αυτά τα χρόνια, στις 28 Μαρτίου 2018 το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδωσε απόφαση με τίτλο «Ρύθμιση της Απασχόλησης στα Απογευματινά και Βραδινά Προγράμματα του Υ.Π.Π.», με την οποία, μεταξύ άλλων, δεσμεύτηκε «να συμμορφωθεί πλήρως με την όποια απόφαση του Διοικητικού Δικαστηρίου» η οποία τότε αναμενόταν. Η ανακοίνωση της πολυπόθητης απόφασης του ΔΔ τον Οκτώβριο του 2020, δυστυχώς οδήγησε στην όξυνση του προβλήματος παρά στην επίλυσή του, αφού το κράτος προχώρησε σε καταχώρηση έφεσης της απόφασης, αντί να τηρήσει την δέσμευση του ΥΣ για εφαρμογή της όποιας απόφασης του ΔΔ.

Αυτό όμως δεν σταμάτησε την διεκδίκηση των δικαιωμάτων μας και την απαίτηση μας για άμεση εφαρμογή της απόφασης του ΔΔ. Από τον Οκτώβριο του 2020, ξεκίνησε νέος κύκλος συζητήσεων για κατάργηση της αγοράς υπηρεσιών, με το ΥΠΠΑΝ να θέτει τις δικές του προϋποθέσεις, οι οποίες περιλάμβαναν μεταξύ άλλων, την μη αύξηση του κόστους λειτουργίας των προγραμμάτων και την εφαρμογή μιας ευέλικτης στελέχωσης με βάση τις ανάγκες που θα προκύπτουν κάθε σχολική χρονιά. Οι συντεχνίες ικανοποίησαν τις προϋποθέσεις που τέθηκαν από το ΥΠΠΑΝ, υποβάλλοντας ολοκληρωμένη πρόταση στην βάση της οποίας έγιναν συζητήσεις. Εντούτοις, το ΥΠΠΑΝ επανήλθε τον Δεκέμβριο του 2020 με πρόταση για την κατάργηση της αγοράς υπηρεσιών για μόνο ένα πολύ μικρό αριθμό εργαζομένων. Αυτό, βεβαίως, δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτό για λόγους ηθικής αλλά και με βάση την αρχή της μη διάκρισης, η οποία απαγορεύει την άνιση μεταχείριση μεταξύ των εργαζομένων στον ίδιο εργασιακό χώρο. Έτσι συνεχίστηκαν οι πιέσεις για διάλογο ώστε να εξευρεθούν λύσεις για όλα τα θέματα που έθεσε η πλευρά του ΥΠΠΑΝ.

Τον Μάρτιο του 2021 εντάσσονται στον συνδικαλιστικό μας αγώνα και οι εκπαιδευτικές οργανώσεις ΟΕΛΜΕΚ, ΠΟΕΔ και ΟΛΤΕΚ, δίνοντας στήριξη και αλληλεγγύη στους εργαζομένους και ενισχύοντας τον αγώνα για κατάργηση της αγοράς υπηρεσιών στην εκπαίδευση. Ακολούθησε αριθμός συναντήσεων με το ΥΠΠΑΝ στην παρουσία των εκπαιδευτικών οργανώσεων, μέχρι που συμφωνήθηκε να προωθηθεί πρόταση από το ΥΠΠΑΝ προς το Υπουργείο Οικονομικών για κατάργηση της αγοράς υπηρεσιών, με τρόπο που να μην αυξάνεται το κόστος λειτουργίας των προγραμμάτων, να διατηρείται ένας ευέλικτος τρόπος εργοδότησης μισθωτής εργασίας με βάση τις ανάγκες που προκύπτουν την κάθε σχολική χρονιά και που ταυτόχρονα, να μην αδικεί τους εργαζομένους. Με την λήξη της κάθε σχολικής χρονιάς, θα τερματίζεται η απασχόληση των εργαζομένων για να μπορούν να αιτηθούν επίδομα ανεργίας. Εάν υπάρχει ανάγκη για απασχόληση τους την επόμενη σχολική χρονιά θα καλούνται για εργασία, και εάν όχι, δεν θα υπάρχει υποχρέωση από τον εργοδότη να απασχολήσει περισσότερους εκπαιδευτικούς από όσους χρειάζεται.

Παρά την πίστωση χρόνου που δόθηκε στην άλλη πλευρά με επιστολές των οργανώσεων ημερομηνίας 26 Μαρτίου 2021 και 16 Απριλίου 2021, δεν υπήρξε καμία απάντηση από την κυβέρνηση, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι να μην έχουν άλλη επιλογή από τον να χρησιμοποιήσουν το έσχατο μέτρο της απεργίας για να διεκδικήσουν αξιοπρεπή εργασία με τα ελάχιστα εργασιακά δικαιώματα που υπάρχουν στον ιδιωτικό τομέα.

Πάντως δεν φαίνεται να ιδρώνει το αυτί των κυβερνώντων αφού δεν έκαναν καμία κίνηση έστω για διάλογο. Ποια είναι τα επόμενα σας βήματα; Θα συνεχιστεί η απεργία;

Η αγορά υπηρεσιών είναι η χειρότερη μορφή απασχόλησης αφού, μεταξύ άλλων, καταργεί την σχέση εργοδότη – εργαζομένου, υποχρεώνει τους εργαζομένους να πληρώνουν σχεδόν διπλάσιες εισφορές στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων και στο ΓΕΣΥ, στερεί κάθε δικαίωμα στο επίδομα ανεργίας την περίοδο που οι εργαζόμενοι δεν έχουν απασχόληση και κανένα άλλο εισόδημα, μειώνει την μελλοντική σύνταξη των εργαζομένων, στερεί το δικαίωμα σε άδεια απουσίας, στρέφοντας τους στον εργασιακό μεσαίωνα. Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι, μετά από 8 χρόνια ασταμάτητης προσπάθειας και πολυδιάστατου αγώνα, η συνέχιση της απεργίας μας μέχρι τη δικαίωση είναι πλέον μονόδρομος. Οι 4700 εκπαιδευτικοί που απασχολούνται στα προγράμματα αυτά, έχουν ταχθεί στον δίκαιο αγώνα τους και δεν πρόκειται να υποχωρήσουν μέχρι το κράτος να συμπεριφερθεί ως εργοδότης υπόδειγμα, τόσο επαγγελματικά όσο και ηθικά. 

Μέχρι στιγμής οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας είναι μαζικές και φαίνεται να στηρίζονται και από μεγάλη μερίδα των μόνιμων εκπαιδευτικών. Θα συνεχιστεί αυτή η μαζικότητα;

Όχι μόνο συνεχίζεται αλλά και ενισχύεται καθημερινά. Εκ των πραγμάτων, και λόγω της έντονης ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού που έχουμε πετύχει από τις 11 Μαΐου με την έναρξη της επ’ αόριστον απεργίας μας, όλο και περισσότερα οργανωμένα σύνολα συνασπίζονται στον αγώνα μας. Οι εκπαιδευτικές οργανώσεις, έχουν δεσμευτεί δημόσια και γραπτώς, ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν τον αγώνα μας όλο και πιο έμπρακτα για όσο κρίνεται αναγκαίο. Δηλαδή, μέχρι την κατάργηση της αγοράς υπηρεσιών στην εκπαίδευση.

Δημιουργήσατε και ένα ταμείο αλληλεγγύης για τους απεργούς. Υπάρχει ανταπόκριση από τον κόσμο;

Η ανταπόκριση του κόσμου είναι συγκινητική. Είναι τεράστια η απήχηση του αγώνα μας στην κοινωνία γενικότερα, αφού οι πολίτες έχουν αντιληφθεί πλήρως τόσο τα δίκαια των αιτημάτων μας, όσο και το έργο που επιτελείται εδώ και δεκαετίες στα προγράμματα αυτά. Η αγορά υπηρεσιών στην εκπαίδευση δεν παραπέμπει μόνο σε ένα εργασιακό μεσαίωνα, αλλά ταυτόχρονα βάζει την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης σε ρίσκο. Τα συγκεκριμένα προγράμματα αποτελούν τον ένα από τους δύο πνεύμονες στην δημόσια εκπαίδευση και αυτό δεν πρέπει ποτέ να το ξεχνάμε!

Σημ. Το κοινό μπορεί να συνεχίσει να στηρίζει τον αγώνα των εκπαιδευτικών, συνεισφέροντας στο Ταμείο Αλληλεγγύης στον τραπεζικό λογαριασμό:

IBAN: CY92 0020 0195 0000 3570 2035 6354 [Τράπεζα Κύπρου] και την λέξη ΕΙΣΦΟΡΑ.)